Kaatje Knip: herinneringen aan 4 mei 1987 in Portugal

Portugal, 4 mei 1987, de dag dat mijn lief 50 werd. De avond lag als fluweel over Alvites. De olijfbomen stonden roerloos in de warmte en de laatste zwaluwen tekenden zwarte krullen tegen een hemel die langzaam paars werd. We waren toen nog jong en dachten dat de wereld oneindig was, dat iedere ontmoeting een deur kon openen naar een onbekend land in jezelf. 

In het witgekalkt huis, waar de geur van oude boeken zich mengde met die van jasmijn en stof, ontmoette ik hem. Een toen nog voor mij onbekende schrijver en dichter, een man met grote ogen waarin duizenden verhalen leken te wonen. Zijn stem was zacht, alsof hij de woorden eerst proefde voordat hij ze uitsprak. We spraken over onze reizen, over saudade, over de manier waarop herinneringen soms mooier worden dan dat het in werkelijkheid is. Hij glimlachte geheimzinnig en haalde een kleine flesje uit de voorraadkast tevoorschijn. “Niet veel,” zei hij. “Slechts een vingerhoedje”. Meer heeft een droom niet nodig. 

De absinthe glinsterde groen in het schemerlicht, als vloeibare smaragd. Ik proefde voorzichtig. Anijs, kruiden, een vleugje bitterheid en iets ongrijpbaars dat naar verre tijden rook. Die nacht sliep ik onder een open raam. De maan stond hoog boven de heuvels van de Alentejo en ik droomde de mooiste dromen die ik ooit had gekend. Ik wandelde door parken en tuinen waar de bloemen oude liederen zongen. Ik sprak met mensen die allang gestorven waren en toch jonger leken dan ik zelf. De zee was van zilver en de sterren daalden af om zich in mijn handen te nestelen als kleine vogels van licht. ‘s Ochtends bleef slechts een zachte herinnering over, als parfum op een verlaten sjaal. 

Negenendertig jaar gingen voorbij. Nu 26 juni 2026. Opnieuw warme, zwoele avonden. De lucht hangt vol zomer en de wereld lijkt even stil te staan. Ik ben ouder geworden, mijn haar draagt de kleur van de tijd, maar ergens diep van binnen leeft nog steeds die reiziger van toen. Voorzichtig schenk ik opnieuw een vingerhoedje absinthe in. Niet meer. Precies genoeg om een herinnering wakker te maken. Ik hef het glaasje alsof ik een oude vriend begroet. Mijn lief leeft niet meer, ook de dichter en zijn vriend gestorven. Maar hij de dichter wandelt door de bibliotheken, zijn glimlach, zijn stem en zijn woorden zijn gebleven. Ik neem een nipje absinthe en opnieuw opent zich een deur. 

Vannacht droomde ik dezelfde droom, en toch was alles anders. Ik wandelde weer door de Portugese heuvels, maar nu liepen mijn jongere ik en mijn oudere ik zelfs naast elkaar. We herkenden elkaar direct. Geen vragen, geen verbazing. Alleen een stil begrip. Aan de horizon staat de dichter te wachten. Hij draagt een wit kleed, een notitieboek onder zijn arm. Hij zegt niets. Hij wijst slechts naar de sterren. 

En ik begrijp eindelijk wat hij mij in 1987 wilde leren: dat sommige dromen geen verleden kennen. Ze wachten geduldig in de tijd, tot deze warme zomeravond zoals nu in Oldenzaal, en een mens die bereid is opnieuw te geloven in de wonderlijke zachtheid van het leven.

Kaatje Knip
juni 2026